Azərbaycanda standartlaşdırma sahəsində fəaliyyətin miqyası genişlənir. 2026-cı ilin ilk 9 ayında ölkədə 620 yeni dövlət standartı qəbul edilib. Bu barədə Ümumdünya Standartlaşdırma Gününə həsr olunmuş media təlimində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Agentliyinin sədr müavini İlqar Həsənov məlumat verib.
Azərbaycan Standartlaşdırma İnstitutunun məlumatına əsasən, qəbul edilən 620 standart müxtəlif iqtisadi və sosial sahələri əhatə edir. Onlardan 92-si nəqliyyat, 62-si qida texnologiyası və kənd təsərrüfatı, 43-ü isə mebel sahəsinə aiddir.
Müqayisə üçün, 2025-ci ilin 9 ayında 221 yeni dövlət standartı qəbul edilmişdi. Beləliklə, 2026-cı ilin eyni dövründə yeni standartların sayı təxminən üç dəfə artıb. 2025-ci ilin yekununda isə 345 yeni dövlət standartı qəbul olunmuşdu.
Bu dinamika standartlaşdırmanın ölkə iqtisadiyyatında artan əhəmiyyətini göstərən əsas göstəricilərdən biridir.
İlqar Həsənov çıxışında bildirib ki, standartlaşdırma məhsul və xidmətlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsi ilə yanaşı, istehsalın səmərəliliyinin artırılmasına, xərclərin optimallaşdırılmasına və ixrac imkanlarının genişləndirilməsinə xidmət edir.
Qlobal səviyyədə də standartların iqtisadi rolu getdikcə artır. Dünya Bankının “World Development Report 2025: Standards for Development” hesabatına görə, dünya ticarətinin təxminən 90 faizi qeyri-tarif tədbirlərinin təsir dairəsindədir və bu tədbirlərin əhəmiyyətli hissəsi standartlarla əlaqəlidir.
Bu səbəbdən məhsulun xarici bazara çıxarılması zamanı onun texniki tələblərə, təhlükəsizlik və etiketləmə normalarına, sınaq və uyğunluq prosedurlarına cavab verməsi mühüm şərtə çevrilir.
Azərbaycanın beynəlxalq standartlaşdırma sisteminə inteqrasiyası istiqamətində də yeni imkanlar yaranır. 2026-cı il yanvarın 1-dən Azərbaycan Standartlaşdırma İnstitutu Beynəlxalq Elektrotexniki Komissiyada assosiativ üzv qismində təmsil olunur. Bu status elektrik və elektronika ilə yanaşı, İKT, robototexnika və nanotexnologiyalar üzrə texniki komitələrin fəaliyyətində iştirak üçün imkan yaradır.
Bundan başqa, AZSTAND 2026-cı ilin fevralında IEC beynəlxalq standartlarının rəsmi nəşrlərini Azərbaycanda yaymaq hüququ əldə edib. İnstitutun məlumatına görə, bu imkan elektrik, elektronika və əlaqəli texnologiyalar sahəsində beynəlxalq standartların ölkədə daha geniş tətbiqinə şərait yarada bilər.
Qarşıdakı dövrdə standartlaşdırmanın gündəliyində rəqəmsallaşma və süni intellektlə yanaşı, yaşıl iqtisadiyyat, yaşıl enerji, enerji səmərəliliyi, ətraf mühitin qorunması və resurslardan səmərəli istifadə kimi istiqamətlərin də xüsusi yer tutacağı bildirilir.
Bu yanaşma 2026-cı il Ümumdünya Standartlaşdırma Gününün beynəlxalq gündəliyi ilə də səsləşir. ISO, IEC və ITU bu il standartların əlçatan və təmiz enerjinin inkişafındakı rolunu ön plana çıxarıb.
Azərbaycanda standartlaşdırma sahəsində artan göstəricilər yalnız yeni normativ sənədlərin sayının çoxalması deyil, həm də ölkənin istehsal, ixrac, texnologiya və keyfiyyət infrastrukturu üzrə beynəlxalq tələblərə daha sıx inteqrasiyası baxımından əhəmiyyət daşıyır.Qeyd: Məqalələrdə əsas rəqəmlər və beynəlxalq məlumatlar rəsmi mənbələrlə yoxlanılıb. Xüsusilə 620 yeni standart barədə məlumat AZSTAND-ın 12 oktyabr 2026-cı il tarixli məlumatı ilə, 2025-ci ilin 345 standart göstəricisi isə AZSTAND-ın rəsmi məlumatı ilə təsdiqlənir. Dünya Bankının “Standards for Development” hesabatı və 2026-cı il Ümumdünya Standartlaşdırma Günü üzrə ISO materialları da istinad kimi istifadə olunub.