AzadMedia
Telegram Facebook Twitter Youtube Instagram

Yaxın Şərq münaqişəsi dünya neft və qaz ticarətində tarixdə ən böyük böhrana səbəb olub

  • + A
  • - A
  • Dünən, 21:13

    Yaxın Şərq münaqişəsi dünya neft və qaz ticarətində tarixdə ən böyük böhrana səbəb olub


    Yaxın Şərq münaqişəsi dünya neft və qaz ticarətində tarixdə ən böyük böhrana səbəb olub

    Yaxın Şərqdə baş verən münaqişə dünya enerji bazarında indiyədək görünməmiş böhrana yol açıb. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin (BEA) qiymətləndirməsinə görə, müharibə nəticəsində dünya neft və qaz ticarətində tarixdə ən böyük təchizat pozuntusu yaşanıb.

    Agentliyin “World Energy Outlook 2026” adlı hesabatında bildirilir ki, Hörmüz boğazında gəmiçiliyin pozulması Fars körfəzi ölkələrindən enerji ixracına ciddi təsir göstərib. Dünya üzrə neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz tədarükünün təxminən beşdə biri məhz bu strateji marşrut vasitəsilə həyata keçirilir.

    BEA-nın məlumatına görə, münaqişə səbəbindən Fars körfəzi regionundan ümumilikdə 2,8 milyard barel neft və 60 milyard kubmetr qaz tədarükü itkisi qeydə alınıb.

    Agentliyin icraçı direktoru Fatih Birol bildirib ki, İranla müharibədən sonra qlobal enerji mənzərəsi əvvəlki kimi olmayacaq. Onun sözlərinə görə, yaranmış böhran bir çox ölkəni enerji təhlükəsizliyi strategiyalarına yenidən baxmağa və idxal olunan qalıq yanacaqlardan asılılığı azaltmağa vadar edə bilər.

    Hesabatda qeyd olunur ki, hökumətlər elektrikləşməni sürətləndirsə, enerji səmərəliliyini artırsа və alternativ yanacaq növlərinə keçidi genişləndirsə, 2035-ci ilədək qlobal neft tələbatı proqnozlaşdırılan səviyyədən 4 faizdən çox azala bilər.

    Əlavə tədbirləri nəzərdə tutan ssenariyə əsasən, 2035-ci ildə dünya üzrə gündəlik neft tələbatı hökumətlərin hazırkı siyasət planları ilə müqayisədə 4,4 milyon barel az olacaq. Təkcə elektromobillərin geniş yayılması gündəlik neft tələbatını 11 milyon bareldən çox azalda bilər.

    BEA-nın proqnozuna görə, bu ssenari çərçivəsində qlobal neft tələbatı 2035-ci ildə gündəlik 97 milyon barelə, 2050-ci ildə isə 85 milyon barelə qədər enəcək. Hazırkı siyasətlərin davam etdiriləcəyi təqdirdə isə tələbatın 2035-ci ildə 101 milyon bareli ötəcəyi gözlənilir.

    Hesabatda qaz istehlakının da azalacağı bildirilir. Belə ki, alternativ tədbirlərin tətbiqi nəticəsində 2035-ci ildə qlobal qaz tələbatı mövcud siyasət ssenarisi ilə müqayisədə 300 milyard kubmetrdən çox aşağı ola bilər.

    Agentlik elektrikləşmənin nəqliyyat, isitmə və sənaye sahələrində artıq iqtisadi baxımdan rəqabətqabiliyyətli olduğunu vurğulayır. Bununla belə, elektrik şəbəkələrinin gücünün məhdudluğu, enerji doldurma stansiyalarının çatışmazlığı və enerji təchizatı imkanlarının yetərli olmaması bu prosesin sürətinə mane ola bilər.

    Hesabatda daha bir diqqətçəkən məqam da yer alıb. İlk dəfə olaraq binaların soyudulmasına sərf olunan elektrik enerjisinə tələbat isitmə məqsədilə istifadə olunan enerjiyə olan tələbatı üstələyib. BEA bunu temperaturun yüksəlməsi və əhalinin gəlirlərinin artması fonunda kondisionerlərdən istifadənin genişlənməsi ilə əlaqələndirir.

    Beləliklə, Yaxın Şərqdəki münaqişə yalnız enerji təchizatına deyil, həm də dünya ölkələrinin uzunmüddətli enerji siyasətinə təsir göstərən amilə çevrilir. Agentliyin qənaətinə görə, enerji təhlükəsizliyi bundan sonra elektrikləşmə və alternativ enerji mənbələrinə keçidin sürətləndirilməsində əsas motivlərdən biri olacaq.


    www.AzadMedia.az

    Mətndə səhv var? Onu siçanla seçin və Ctrl+Enter düyməsini basın.
    OXŞAR XƏBƏRLƏR

    Köşə
    XƏBƏR LENTİ
    BÜTÜN XƏBƏRLƏR