Beynəlxalq Enerji Agentliyi (IEA) qlobal neft bazarında təchizat çatışmazlığının yaxın aylarda daha da artacağını proqnozlaşdırır.

Agentliyin aylıq neft bazarı hesabatına görə, İran ətrafında yenidən gərginliyin artması və dəniz daşımalarında yaranan problemlər neft hasilatının bərpasını çətinləşdirib. Nəticədə dünya neft bazarında gündəlik təxminən 1,8 milyon barel həcmində təchizat kəsiri formalaşıb. Bu göstəricinin 2026-cı il üzrə son beş ilin ən yüksək səviyyəsi olacağı gözlənilir.

IEA eyni zamanda yüksək yanacaq qiymətlərinin tələbatı zəiflətməsi fonunda 2026-cı il üzrə qlobal neft tələbatının azalacağına dair proqnozunu təxminən 50 faiz artırıb. Agentlik bu il neft tələbatının gündəlik 1,6 milyon barel azalacağını gözləyir.

Hesabatda bildirilir ki, qlobal neft ehtiyatları da sürətlə tükənir. Hazırkı azalma 2020-ci ildə COVID-19 pandemiyasından sonra qeydə alınan ən böyük orta illik geriləmə kimi qiymətləndirilir.

IEA-nın proqnozuna görə, bazarın ilin sonlarına doğru yenidən təchizat artıqlığı mərhələsinə keçməsi mümkündür. Lakin hazırkı risklər yüksək olaraq qalır. Xüsusilə strateji neft ehtiyatlarının sürətlə azalması fonunda Hörmüz boğazında normal gəmiçilik və neft daşımalarının bərpası daha böyük əhəmiyyət kəsb edir.

Agentlik qeyd edir ki, ABŞ, Yaponiya və Almaniya da daxil olmaqla bir sıra ölkələr mart ayında strateji ehtiyatlarından rekord həcmdə neft istifadə etdiklərini açıqlayıblar. Bu səbəbdən bazarda sabitlik bərpa olunduqdan sonra həmin ehtiyatların yenidən doldurulmasına ehtiyac yaranacaq.

Qlobal neft bazarında yaranan kəsirin dərinləşməsi enerji qiymətlərinin yüksək səviyyədə qalması və neft idxalından asılı ölkələr üçün əlavə xərc təzyiqinin yaranması riskini artırır.