2025-ci ildə Azərbaycanda 95 min 117 abort qeydə alınıb. Bu, sadəcə bir statistika deyil. Bu, ölkənin gələcəyi ilə bağlı ciddi xəbərdarlıq siqnalıdır.
Rəqəmlər göstərir ki, son illərdə abortların sayı sürətlə artır:
- 2021-ci il – 46 min
- 2022-ci il – 57 min
- 2023-cü il – 73 min
- 2024-cü il – 78 min
- 2025-ci il – 95 min 117
Cəmi dörd il ərzində abortların sayı iki dəfəyə yaxın artıb. Bu məlumatlar Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin hesabatında yer alıb və Səhiyyə Nazirliyinin rəsmi statistikalarına əsaslanır.
Ortaya haqlı bir sual çıxır: Azərbaycanda nə dəyişib ki, minlərlə ailə uşağın dünyaya gəlməsini sevinc yox, əlavə yük kimi görməyə başlayıb?
Bu problemin kökündə ilk növbədə sosial və iqtisadi səbəblər dayanır. Yaşayış xərclərinin artması, mənzil probleminin dərinləşməsi, uşaqların təhsil və sağlamlıq xərclərinin bahalaşması, gənc ailələrin gələcəyə inamının zəifləməsi doğum qərarlarına birbaşa təsir göstərir.
Statistikada xüsusi narahatlıq doğuran məqamlardan biri də yeniyetmələr arasında abortların sayıdır. Hesabata əsasən, 15-19 yaş qrupunda 3244 abort qeydə alınıb. Onlardan 66-sı isə 15-17 yaşlı qızların payına düşür. Bu rəqəmlər artıq təkcə səhiyyə və ya iqtisadi məsələ deyil, həm də ciddi sosial problemdir.
Digər tərəfdən, selektiv abortlar məsələsi də hələ də öz aktuallığını qoruyur. Uşağın cinsinə görə hamiləliyin dayandırılması uzun illərdir Azərbaycanda demoqrafik tarazlığı pozan amillərdən biri kimi göstərilir. Bu tendensiyanın tam aradan qaldırılmaması da narahatlıq yaradır.
Paradoks ondadır ki, ölkədə ailə institutunun qorunması, milli-mənəvi dəyərlərin təşviqi barədə tez-tez danışıldığı halda, abort statistikası tamamilə fərqli mənzərə ortaya qoyur. Əgər bir cəmiyyət uşağın dünyaya gəlməsini xoşbəxtlik deyil, risk hesab etməyə başlayırsa, bu artıq yalnız demoqrafik problem deyil. Bu, gələcəyə inam böhranıdır.
95 min abort bir ilin statistikası deyil. Bu rəqəm minlərlə ailənin yaşadığı sosial çətinliklərin, iqtisadi narahatlıqların və gələcəklə bağlı tərəddüdlərin göstəricisidir. Dövlət qurumları bu rəqəmləri sadəcə hesabatlarda qeyd etməklə kifayətlənməməli, problemin səbəblərini aradan qaldıracaq real və uzunmüddətli addımlar atmalıdır.
Çünki uşağın doğulmasını riskə çevirən mühit uzunmüddətli perspektivdə təkcə ailələrin deyil, bütöv ölkənin gələcəyini təhlükə altına qoyur.