Eskiden bir komşunun kapısı çalındığında içeriden önce bir ses yükselirdi: “Buyur komşum, hoş geldin!”
Şimdi aynı apartmanda yıllarca yaşayıp birbirimizin adını bilmeden ömrümüz geçiyor.
Eskiden bir tabak yemek komşudan komşuya dolaşır, boş tabak geri gönderilmezdi. İçine mutlaka bir şeyler konurdu. Çünkü mesele yemek değildi; mesele hatırdı, gönüldü, paylaşmaktı.
Şimdi sofralarımız büyüdü ama paylaşmayı unuttuk. Evlerimiz güzelleşti ama gönüllerimiz birbirinden uzaklaştı.
Peki, neyi kaybettik?
Önce komşuluğu kaybettik.
Eskiden komşu, insanın ailesinden sonra sığınabileceği en yakın limandı. Evde bir eksik olsa komşunun kapısı çalınırdı. Bir hastalık olsa ilk koşan komşu olurdu. Çocuklar sokakta hep birlikte büyür, büyükler birbirinin çocuğunu kendi evladı gibi görürdü.
Şimdi ise yan dairede bir insanın ne yaşadığını bilmiyoruz. Bazen aynı asansöre biniyor, birbirimizin yüzüne bakmadan katımıza çıkıyoruz.
Kapılarımızı hırsızdan korumak için kilitledik ama gönüllerimizi birbirimize karşı ne zaman kilitledik, farkına bile varmadık.
Sonra dostluğu kaybettik.
Eskiden dost dediğin, iyi gününde yanında olan değil, kötü gününde elini bırakmayandı. Cebinde paran olmasa da sofranda yeri vardı. Makamın olmasa da hatırın vardı.
Şimdi dostlukların bile bir hesabı var. Kimin nerede çalıştığı, ne kadar kazandığı, hangi makama geldiği bazen insanın değerini belirler oldu.
Menfaat bitince muhabbetin de bittiği dostluklar çoğaldı.
Oysa gerçek dost, senin yükseldiğinde alkışlayan değil, düştüğünde elinden tutandır.
Bir de vefayı kaybettik.
İnsanlar birbirini aramayı, hatır sormayı, eski günleri anmayı unuttu. Birlikte ekmek yediğimiz insanları, zor günümüzde yanımızda duranları bazen bir makam uğruna, bazen küçük bir çıkar uğruna hayatımızdan çıkardık.
Ne acıdır ki bazı insanlar, kendilerine yapılan iyiliği çabuk unutuyor; kendilerine yapılmayan küçücük bir iyiliği ise yıllarca hatırlıyor.
Vefa, yalnızca eski günleri anlatmak değildir. Vefa, o günlerde yanında olan insanı bugün de unutmamaktır.
Saygıyı da kaybetmeye başladık.
Büyüklerin tecrübesini dinlemek yerine her şeyi bildiğimizi sanıyoruz. Küçüklerin hayallerini anlamak yerine onları eleştiriyoruz. Birbirimizi dinlemeden hüküm veriyor, anlamadan suçluyoruz.
Eskiden bir büyüğün sözüne kulak verilirdi. Şimdi bazen bir insanın yaşı değil, sosyal medyadaki takipçi sayısı ölçü kabul ediliyor.
Elbette her eski güzeldi diyemeyiz. Geçmişin de yanlışları vardı. Ama geçmişten alacağımız güzel dersler de vardı. Bizim özlediğimiz şey takvim yaprakları değil, o günlerin insanî değerleri.
Bugün çocuklarımıza en iyi okulları, en güzel kıyafetleri, en yeni telefonları almak için çabalıyoruz. Peki, onlara paylaşmayı, merhameti, vefayı ve saygıyı ne kadar öğretiyoruz?
Çünkü çocuklarımıza bırakacağımız en büyük miras evimiz, arabamız veya banka hesabımız değil; insanlara nasıl davranacaklarını gösteren güzel bir ahlaktır.
Bir düşünün…
Bir gün kapımız çalındığında içeriye sadece bir komşu değil, bir insanlık hatırı gelse ne güzel olurdu.
Bir telefon çaldığında arayanın bizden ne isteyeceğini düşünmeden, yalnızca hâlimizi hatırımızı sormak için aradığını bilsek…
Bir dostumuz başarı kazandığında kıskanmak yerine onunla gurur duysak…
Bir insan düştüğünde arkasından konuşmak yerine elinden tutsak…
İşte o zaman belki de kaybettiklerimizi yeniden bulmaya başlarız.
Büyüklerimiz, “Komşu komşunun külüne muhtaçtır” derdi. Bu söz sadece eski bir atasözü değil, birlikte yaşamanın, dayanışmanın ve insan olmanın özeti gibiydi.
Bugün belki evlerimiz daha büyük, sofralarımız daha zengin, imkânlarımız daha fazla. Ama gönüllerimiz bu kadar uzak olmak zorunda mı?
Unutmayalım; insanın gerçek zenginliği kaç evi, kaç arabası olduğu değil, kaç insanın gönlünde yer bulduğudur.
Çünkü eskiden insanlar birbirlerinin kapısını çalardı, şimdi birbirlerinin hayatından sessizce çıkıp gidiyor.
Ve asıl kaybımız belki de tam olarak burada başlıyor.