İnsan bazen başkasına kuyu kazarken ne büyük bir yanılgının içinde olduğunu fark etmez. Sanır ki kazdığı kuyuya bir başkası düşecek, kendisi de uzaktan seyredecek. Oysa hayatın da bir hesabı, insanın da bir karşılığı vardır.
Kazdığın kuyu, gün gelir senin yoluna çıkar. Belki bugün değil, belki yarın değil… Ama insanın yaptıkları, bir gün mutlaka karşısına çıkar. Bu dünyada çıkmazsa öteki dünyada hesabı görülür.
Ne var ki insanın bir başka huyu daha var: Kendi kazdığı kuyuya düşse bile kendisini Yusuf zanneder.
Oysa herkes Yusuf değildir!
Hz. Yusuf, kardeşlerinin kendisine kazdığı kuyuya atıldı. O kuyuya kendi isteğiyle girmedi, kendi elleriyle kazmadı. Haksızlığa uğradı, ihanete uğradı. Ama sabretti. Çünkü onun hikâyesinde kuyu bir son değil, bambaşka bir başlangıçtı.
Şimdi dönüp etrafımıza bakalım. Kimi insan kendi eliyle kötülük eker, sonra karşısına çıkan sonucu haksızlık sayar. Kendi kazdığı kuyuya düşer, ardından da mağduriyet hikâyesi anlatmaya başlar.
Kardeşim, senin kuyunu kim kazdı? Sen mi, başkası mı?
İşte bütün mesele burada!
Hayatın değişmeyen bir hesabı vardır: Ne ekersen onu biçersin.
Arpa ekip buğday bekleyemezsin. İnsanlara kötülük yapıp iyilik göremezsin. Gönül kırıp gönül kazanamazsın. Birinin gözyaşına sebep olup kendi yüzünün hep gülmesini bekleyemezsin.
İyilik bekliyorsan iyilik yapacaksın. Hayır istiyorsan hayır işleyeceksin. Güzellik arıyorsan önce kendi yüreğini güzelleştireceksin.
Çünkü kötülükle meşgul olanın hayır beklemesi, diken ekip gül bahçesinde gezmeyi umması gibidir.
Bir de yaptıklarını unutup başkalarının yaptıklarını yıllarca unutmayanlar vardır. Kendi hatasına gelince bin türlü mazeret bulur, başkasının hatasına gelince hâkim kesilir. Kendisi kuyu kazar ama başkası düşünce vicdanı sızlar!
İnsan önce kendi ellerine bakmalı. Çünkü bazen başkasını suçlamadan önce, kendi kazdığı kuyunun başında durduğunu fark etmesi gerekir.
Unutmayalım; herkesin bir hesabı, herkesin bir vicdanı, herkesin de yaptıklarının karşısında duracağı bir gün vardır.
Yusuf olmak istiyorsan önce Yusuf'un uğradığı haksızlığı yaşamış olmalısın. Kendi kazdığın kuyuya düşüp de kendine Yusuf payesi verme.
Zira hayatın terazisi şaşmaz; insan bazen ektiğini bu dünyada biçer, bazen de hesabını öteki dünyaya bırakır.
Kuyu kazmak kolaydır. Zor olan, bir gün o kuyunun başında kendi vicdanınla yüzleşmemektir.