Ümumdünya Standartlaşdırma Gününə həsr olunmuş media təlimində standartlaşdırmanın iqtisadi inkişaf, məhsul və xidmətlərin keyfiyyəti, istehlakçı hüquqlarının qorunması və beynəlxalq ticarətin genişləndirilməsində rolu diqqətə çatdırılıb.
Tədbirdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Agentliyinin sədr müavini İlqar Həsənov çıxış edib.
İ.Həsənov bildirib ki, hər il oktyabrın 14-də qeyd olunan Ümumdünya Standartlaşdırma Günü standartlaşdırmanın cəmiyyət və iqtisadiyyat üçün əhəmiyyətini diqqətə çatdırmaq baxımından mühüm platformadır. Onun sözlərinə görə, standartlaşdırma məhsulların, xidmətlərin və istehsal proseslərinin keyfiyyətinin, təhlükəsizliyinin və etibarlılığının təmin edilməsində mühüm vasitədir.
Çıxışda qeyd olunub ki, standartların tətbiqi istehsal proseslərində səmərəliliyin artırılmasına, məhsuldarlığın yüksəldilməsinə və xərclərin optimallaşdırılmasına imkan verir. Beynəlxalq standartlara uyğun istehsal olunan məhsulların isə xarici bazarlara çıxış imkanları genişlənir.
Dünya Bankının “World Development Report 2025: Standards for Development” hesabatında da standartların müasir iqtisadiyyatların əsas infrastruktur elementlərindən biri olduğu vurğulanır. Hesabata əsasən, dünya ticarətinin təxminən 90 faizi qeyri-tarif tədbirlərinin təsir dairəsindədir və bu tədbirlərin böyük hissəsi standartlarla əlaqəlidir.
İ.Həsənov bildirib ki, məhsulun təhlükəsizliyi, tərkibi, etiketlənməsi, sınaq prosedurları və texniki uyğunluğu ilə bağlı tələblər onun xarici bazarlara çıxışında mühüm rol oynayır. Bu baxımdan beynəlxalq standartların tətbiqi müxtəlif ölkələrdə texniki tələblərin uyğunlaşdırılmasına, əlavə sınaqların və istehsalçılar üçün yarana biləcək xərclərin azaldılmasına şərait yarada bilər.
Azərbaycanın milli standartlaşdırma sistemində son illər ərzində mühüm dəyişikliklərin baş verdiyi də diqqətə çatdırılıb. Azərbaycan Standartlaşdırma İnstitutunun məlumatına görə, 2025-ci ildə 345 yeni dövlət standartı qəbul edilib.
2026-cı ilin ilk 9 ayında isə 620 yeni dövlət standartı qəbul olunub. Onların 62-si qida texnologiyası və kənd təsərrüfatı, 92-si nəqliyyat, 43-ü isə mebel sahəsini əhatə edir.
Agentlik rəsmisi bildirib ki, növbəti mərhələdə məqsəd yalnız standartların sayını artırmaq deyil, onların iqtisadiyyatın real ehtiyaclarına uyğunlaşdırılması, sahibkarlar üçün əlçatanlığının genişləndirilməsi və praktik tətbiqinin təşviq edilməsidir.
Çıxışda standartlaşdırma sahəsində beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsinin də əhəmiyyəti vurğulanıb. Bildirilib ki, Azərbaycan 2026-cı il yanvarın 1-dən Beynəlxalq Elektrotexniki Komissiyada (IEC) assosiativ üzv qismində təmsil olunur. Bu status ölkəyə elektrik, elektronika, informasiya-kommunikasiya texnologiyaları, robototexnika və digər sahələr üzrə beynəlxalq standartlaşdırma proseslərində iştirak imkanlarını genişləndirir.
İ.Həsənovun sözlərinə görə, qarşıdakı dövrdə rəqəmsallaşma, süni intellekt, yaşıl iqtisadiyyat, yaşıl enerji, ətraf mühitin qorunması və enerji səmərəliliyi kimi istiqamətlərdə standartların qəbul edilməsi və təşviqi prioritet olacaq.
Tədbirdə media nümayəndələrinin standartlaşdırma ilə bağlı məlumatlılığının artırılmasının əhəmiyyəti də qeyd olunub. Bildirilib ki, bu sahədə beynəlxalq təcrübənin, yeni yanaşmaların, statistik göstəricilərin və uğur nümunələrinin ictimaiyyətə çatdırılmasında medianın rolu böyükdür.
Qeyd edək ki, 2026-cı il Ümumdünya Standartlaşdırma Gününün mövzusu münasib olaraq dayanıqlı inkişaf və əlçatan, təmiz enerjiyə diqqət yönəldir. ISO, IEC və ITU tərəfindən yayımlanan məlumata görə, beynəlxalq standartlar təhlükəsiz və səmərəli enerji sistemlərinin yaradılmasına və rəqəmsal texnologiyalarla inteqrasiyasına töhfə verir.2. İqtisadi-analitik məqalə — “standart”ı ixrac və rəqabətlilik prizmasından izah edir