2023-cü ildə Hayfa limanına 4 500 ton meyvə-tərəvəz gətirilib

Türkiyənin İsraillə ticarət əlaqələri ilə bağlı 2023-cü ilin oktyabrında baş vermiş hadisə yenidən müzakirə mövzusuna çevrilib.

Həmin vaxt Türkiyədən Hayfa limanına 4 500 ton meyvə və tərəvəz gətirən gəmi daxil olub. İsrail mənbələri yükün təxminən 80 faizinin pomidor olduğunu yazıb. İsrail Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi isə idxalın “Dəmir Qılınclar” müharibəsinin ölkənin kənd təsərrüfatına təsiri ilə əlaqədar ərzaq təhlükəsizliyinin təmin edilməsi məqsədi daşıdığını bildirib.

Bu məlumatlar sonrakı dövrdə Türkiyənin İsraillə ticarət siyasəti fonunda xüsusi diqqət çəkib. Ankara 2024-cü ilin mayından İsraillə bütün ticarətin dayandırıldığını açıqlayıb. İsrail Mərkəzi Bankının məlumatında da həmin qərardan sonra Türkiyədən idxalın kəskin azaldığı qeyd olunur.

Eyni zamanda, Azərbaycan neftinin Ceyhan limanı vasitəsilə İsrailə çatdırılması ilə bağlı mübahisələr davam edir. SOCAR Türkiyə şirkəti neftin birbaşa İsrailə satılması barədə iddiaları rədd edib və məhsulların beynəlxalq ticarət şirkətləri vasitəsilə satıldığını bildirib. Türkiyə hökuməti də Ceyhandan İsrailə birbaşa neft yüklənməsi barədə iddiaları əsassız adlandırıb.

Bununla yanaşı, 2026-cı ilin sentyabrında yayılan araşdırmada Türkiyənin Ceyhan limanından İsrailə neft daşınmalarında treyder şirkətlərin rolundan bəhs edilib. Araşdırmada 2024-cü ilin mayından sonra da müəyyən neft yüklərinin İsrailə çatdırıldığı iddia olunur. Bu məlumat Ankara və SOCAR-ın əvvəlki açıqlamalarından fərqli mövqedir.

Beləliklə, Türkiyə ilə İsrail arasında siyasi münasibətlərdəki gərginliyə baxmayaraq, xüsusilə 2023–2024-cü illərdə iki ölkə arasındakı iqtisadi əlaqələr müxtəlif istiqamətlərdə davam edib.