Saatlı rayonunun Mustafabəyli və Bəylik kəndlərinin sakinləri Mirağa Ağayev adına Mustafabəyli kənd tam orta məktəbinin 11 illik statusunun dəyişdirilərək 9 illik məktəbə çevrilməsi ilə bağlı narahatlıqlarını ifadə edirlər.

Sakinlərin və məktəb kollektivinin bildirdiyinə görə, məktəbin 10-cu sinfinin təşkil edilməməsi və gələcəkdə təhsil müəssisəsinin 9 illik məktəbə çevrilməsi istiqamətində müəyyən addımlar atılır. Bununla bağlı məktəb kollektivinə yuxarı qurumlar tərəfindən təzyiq göstərildiyi barədə də məlumatlar yayılıb.

Məsələnin əsas mübahisə doğuran tərəfi isə 10-cu sinifdə şagird sayının 20 nəfərdən az olması ilə bağlı irəli sürülən arqumentdir.

Sakinlər Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2020-ci il 22 iyun tarixli 212 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Dövlət ümumi təhsil müəssisəsində siniflər üzrə şagird sıxlığı NORMALARI”na diqqət çəkirlər.

Həmin normaların 2-ci bəndində ibtidai, ümumi orta və tam orta təhsil səviyyələri üzrə siniflərin, təmayül siniflər istisna olmaqla, şagirdlərin sayı 20 nəfərdən az olmamaqla təşkil edilməsi nəzərdə tutulur.

Lakin eyni sənədin 3-cü bəndində isə bir sinifdə şagirdlərin ümumi sayı 20 nəfərə çatmadıqda, sinfin mövcud şagird sayı ilə təşkil edilə biləcəyi qeyd olunur.

Məhz bu müddəaya əsaslanaraq kənd sakinləri və məktəb kollektivi hesab edir ki, şagird sayının 20 nəfərdən az olması avtomatik olaraq 10-cu sinfin ləğvi və məktəbin 9 illik statusa keçirilməsi üçün kifayət edən hüquqi əsas kimi təqdim edilməməlidir.

Bu səbəbdən aidiyyəti qurumlara bir sıra suallar ünvanlanır.

Əgər 10-cu sinifdə şagird sayının 20 nəfərdən az olması həmin sinfin təşkil edilməməsi və məktəbin 9 illik məktəbə çevrilməsi üçün hüquqi əsasdırsa, bunun hansı normativ-hüquqi aktın hansı maddə və bəndinə əsaslandığı açıqlanmalıdır.

Eyni zamanda, məktəbin 11 illik statusunun dəyişdirilməsi üçün konkret hüquqi əsasın olub-olmaması da ictimaiyyətə izah edilməlidir.

Sakinləri narahat edən digər məsələ isə 2024–2025-ci tədris ilində məktəbin 10-cu sinfinin təşkil edilməməsidir. Onlar həmin qərarın hansı sənədə əsasən qəbul edildiyini və bununla bağlı konkret hüquqi əsasın olub-olmadığını soruşurlar.

Kənd sakinlərinin fikrincə, əgər məktəbin 9 illik məktəbə çevrilməsi üçün qanuni əsas mövcuddursa, həmin hüquqi əsas məktəb kollektivinə və kənd sakinlərinə açıq şəkildə izah edilməlidir. Əks halda isə məktəb kollektivinə hər hansı formada təzyiq göstərilməsi ilə bağlı yayılan məlumatlara aidiyyəti qurumlar aydınlıq gətirməlidir.

Sakinlərin qarşıya qoyduğu ən əsas sual isə budur: məktəbin 11 illik statusunun dəyişdirilməsinin arxasında hansı məqsəd dayanır?

Mustafabəyli və Bəylik kəndlərinin sakinləri hesab edirlər ki, kənd uşaqları da tam orta təhsil almaq hüququna malikdirlər və bu hüququn təmin olunması üçün məktəbin gələcəyi ilə bağlı qərarlar şəffaf və qanunvericiliyin tələblərinə uyğun şəkildə qəbul edilməlidir.

Onlar aidiyyəti qurumlardan konkret cavab tələb edirlər:

Qanuni əsas varsa — açıqlansın.

Qanuni əsas yoxdursa — məktəb kollektivinə təzyiq göstərilməsi ilə bağlı yayılan məlumatlara aydınlıq gətirilsin.

Çünki kənd məktəbi yalnız təhsil müəssisəsi deyil, kəndin gələcəyidir.