Mərkəzi Asiya və Qafqaz ölkələri siyasi maneələrin böyük hissəsini aradan qaldırıblar.

Bunu Bakıda keçirilən İslam İnkişaf Bankı (IsDB) Qrupunun 2026-cı İllik Toplantısı çərçivəsində Qrupun Prezidenti Məhəmməd Əl-Casir bildirib.

"Mən bu regiona ilk səfərim zamanı anladım ki, Qafqaz və Mərkəzi Asiya ölkələri müstəqillik əldə etdikdən sonra özlərini dənizə çıxışı olmayan mürəkkəb coğrafi şəraitdə tapıb. Bu, dəyişdirilməsi mümkün olmayan reallıqdır, lakin iqtisadi inkişaf üçün onunla hesablaşmaq vacibdir. Region ölkələri bu istiqamətdə mühüm addımlar atdı və nəzərəçarpacaq nəticələr əldə etdilər. Bununla belə, onlar başa düşdü ki, Sovet dövründən miras qalmış siyasi-iqtisadi parçalanmanı aradan qaldırmaq lazımdır. Nəticədə region ölkələri inteqrasiyanın yeganə səmərəli çıxış yolu olduğunu dərk etdilər. Çünki parçalanma heç bir ölkənin seçmək istəyəcəyi inkişaf modeli deyil. Coğrafi çətinliklərə baxmayaraq, region dövlətləri qonşuları ilə əlaqələri gücləndirməyə başladılar. Hesab edirəm ki, onlar siyasi maneələrin böyük hissəsini aradan qaldıraraq regional və transformativ layihələrin həyata keçirilməsinə nail olublar. Bu layihələr yalnız onların reallaşdırıldığı ölkələrə deyil, bütövlükdə regiona fayda verir", - deyə o qeyd edib.

Ə.Casirin sözlərinə görə, regionda hidroenerji layihələrinin sayı artır: "Bu layihələr elektrik enerjisi istehsalını genişləndirməklə yanaşı, su ehtiyatlarından daha səmərəli istifadəni təmin edir ki, bu da kənd təsərrüfatının inkişafına müsbət təsir göstərir. Lakin ən vacib məqam ondan ibarətdir ki, bu faydaların maksimum səviyyədə reallaşdırılması üçün ölkələr qonşuları ilə əməkdaşlıq etməlidirlər. Ola bilsin ki, bu əməkdaşlıq zərurətdən yaranıb, lakin nəticələr göstərir ki, inteqrasiya parçalanmadan qat-qat effektiv inkişaf modelidir. Məhz belə platformalar vasitəsilə region daxilində və onun hüdudlarından kənarda rifahın yayılması mümkün olur. Bu baxımdan seçilmiş mövzu Azərbaycanın tətbiq etdiyi inkişaf modelinə tam uyğundur. Eyni zamanda, bu yanaşma yalnız bu region üçün xarakterik deyil. Qərbi, Şərqi və Şimali Afrikada, Yaxın Şərqdə də oxşar inteqrasiya prosesləri müşahidə olunur və IsDB bu təşəbbüsləri dəstəkləyir".

"Məsələn, Körfəz Əməkdaşlıq Şurası çərçivəsində həyata keçirilən layihələrə baxmaq kifayətdir. Səudiyyə Ərəbistanı ilə Misir arasında qurulan enerji əlaqələrinin gələcəkdə Suriya, İordaniya, Türkiyə və Avropaya qədər genişlənməsi nəzərdə tutulur. Bu əlaqələr Avropanın enerji təminatında da mühüm rol oynaya bilər. Bütün bunlar göstərir ki, inteqrasiya inkişaf üçün mühüm vasitədir. Onun yaratdığı imkanlar nəzərə alınmalı və bu modeldən maksimum faydalanmaq üçün əməkdaşlıq daha da gücləndirilməlidir", - deyə Qrupun prezidenti əlavə edib.