Dövlət İmtahan Mərkəzinin hər il maraqla gözlənilən "Abituriyent" jurnalının 12-ci nömrəsi nəşr olunub. Bir-birindən maraqlı statistikaların yer aldığı jurnalda ən diqqətçəkən məqamlardan biri də məktəb qiymətləri ilə ali təhsil müəssisələrinə qəbul nəticələrinin nə dərəcədə uzlaşmasıdır.
Bəzən yüksək attestat qiymətlərinin real biliyi əks etdirmədiyi, bəzən isə qəbul imtahanının məktəbdəki müvəffəqiyyəti tam qiymətləndirmədiyi barədə fikirlər səsləndirilir. Lakin statistik göstəricilər məsələyə daha obyektiv yanaşmağa imkan verir. Cədvəldə təqdim olunan rəqəmlər göstərir ki, ümumi tendensiya baxımından attestat göstəricisi ilə qəbul imtahanındakı nəticələr arasında ciddi əlaqə mövcuddur. Attestat balı yüksəldikcə yüksək nəticə göstərənlərin sayı da artır, attestat göstəricisi aşağı düşdükcə yüksək bal toplayanların payı da azalır.
Ümumilikdə ötən il qəbul imtahanlarında 90 911 nəfər iştirak edib. Onların 28,35 faizi 300–500, 11,47 faizi isə 500–700 bal intervalında nəticə göstərib. Başqa sözlə, bütün iştirakçıların təxminən 40 faizi 300 baldan yuxarı nəticə əldə edib.
Ən diqqətçəkən statistika isə əla attestat alan məzunlarla bağlıdır. 2025-ci ildə əla attestat alan 13 414 məzunun 6 490 nəfəri, yəni 48,38 faizi qəbul imtahanında 500–700 bal toplayıb. Bundan əlavə, onların 38,75 faizi 300–500 bal intervalında qərarlaşıb. Beləliklə, əla attestat alanların 87 faizdən çoxu qəbul imtahanında 300 bal həddini keçə bilib.
Bu qrupda aşağı nəticə göstərənlərin sayı isə olduqca azdır. Cəmi 32 nəfər və ya 0,24 faiz 0–100 bal, 3,59 faiz isə 100–200 bal intervalında nəticə göstərib. Bu göstəricilər göstərir ki, əla attestat alanların böyük əksəriyyəti qəbul imtahanında da yüksək nəticə nümayiş etdirib. Başqa sözlə, statistikaya əsasən, yüksək məktəb göstəriciləri əksər hallarda qəbul imtahanında da öz təsdiqini tapır.
Maraqlı məqamlardan biri də attestat balı azaldıqca nəticələrin necə dəyişməsidir.
Ən aşağı göstərici isə orta attestat balı "3" olan məzunlarda müşahidə olunur. Bu kateqoriyaya daxil olan 2 280 nəfərin 1 146 nəfəri, yəni 50,26 faizi qəbul imtahanında 100 balı belə keçə bilməyib. 39,34 faizi 100–200 bal, 8,38 faizi isə 200–300 bal toplayıb. Yalnız 45 nəfər 300–500 bal, cəmi 1 nəfər isə 500 baldan yuxarı nəticə göstərə bilib.
Bu rəqəmlər onu göstərir ki, attestat balı aşağı olduqca yüksək nəticə göstərənlərin sayı da kəskin azalır. Əlbəttə, hər bir qaydanın istisnaları mövcuddur və yüksək attestat qiyməti alıb zəif nəticə göstərən, yaxud aşağı attestatla yüksək bal toplayan abituriyentlər də var. Lakin ümumi statistika istisnalara deyil, tendensiyaya əsaslanır və bu tendensiya kifayət qədər aydındır.