Ermənistanda fəaliyyət göstərən aparıcı müstəqil xeyriyyə və humanitar təşkilatlar ABŞ-ın vitse-prezidenti Cey Di Vensə (JD Vance) açıq məktub göndərərək, onun Ermənistana səfəri ərəfəsində Azərbaycanda saxlanıldığı bildirilən erməniəsilli şəxslərin taleyinə diqqət yetirməyə çağırıblar.
Məktubda qeyd olunub ki, Artsaxdan (Dağlıq Qarabağ) erməni əhalisinin məcburi köçündən iki ildən artıq vaxt keçməsinə baxmayaraq, mülki şəxslərin təhlükəsiz və maneəsiz çıxışına dair verilmiş bəyanatlara rəğmən, hazırda 19 erməniəsilli şəxs Bakıda saxlanılır. Təşkilatların fikrincə, bu vəziyyət ciddi humanitar problem olmaqla yanaşı, həm Ermənistanda, həm də dünya üzrə erməni diasporu, o cümlədən ABŞ-da böyük narahatlıq doğurur.
Humanitar qurumlar saxlanılan şəxslərin sağlamlıq vəziyyəti və saxlanma şəraiti barədə ailələrin və beynəlxalq təşkilatların müstəqil məlumat əldə etmək imkanlarının məhdud olduğunu bildiriblər. Məktubda vurğulanır ki, uzunmüddətli təcrid və yaxınlarla müntəzəm əlaqənin olmaması humanitar riskləri artırır.

Sənəddə bu cür halların beynəlxalq humanitar hüquq və insan hüquqları normaları çərçivəsində, siyasi və post-münaqişə kontekstindən asılı olmayaraq həll edilməli olduğu qeyd olunur. Xüsusilə, şəffaflığın və beynəlxalq səviyyədə tanınan ədalətli məhkəmə təminatlarının olmaması narahatlığı daha da gücləndirir.

Məktub müəllifləri bildiriblər ki, davamlı sülh ardıcıl humanitar addımlar olmadan mümkün deyil və saxlanılan şəxslərlə bağlı vəziyyətin davam etməsi uzunmüddətli sülh perspektivinə ictimai inamı zəiflədir.
ABŞ-ın rolu xüsusi vurğulanır. Təşkilatlar Vaşinqtonun humanitar məsələlərdə, o cümlədən silahlı və post-münaqişə dövrlərində saxlanılan şəxslərin azad olunmasına töhfə vermək sahəsində mühüm rol oynadığını xatırladıblar. Bu kontekstdə ABŞ-ın israilli girovların geri qaytarılması istiqamətində son səyləri nümunə kimi göstərilir.

Açıq məktubda ABŞ-dan analoji humanitar dəstəyin Azərbaycanda saxlanıldığı bildirilən erməniəsilli şəxslərlə bağlı da göstəriləcəyi ümid edilir. Bildirilir ki, bu addım siyasi jest kimi deyil, uzunmüddətli sabitliyə töhfə kimi qiymətləndiriləcək.
Məktub bir sıra aparıcı qeyri-hökumət və humanitar təşkilatlar tərəfindən imzalanaraq ABŞ vitse-prezidentinin Ofisinə təqdim olunub.