Karyera dəyişmək istəyənlər üçün üç əsas bacarıq: alimlərdən tövsiyələr

Vaşinqton, 19 avqust — Peşəsini və ya karyera istiqamətini dəyişmək istəyən insanların uğur qazanması yalnız onların təcrübə və ixtisasından asılı deyil. ABŞ alimlərinin araşdırmasına görə, karyera keçidlərinə uyğunlaşmaq üçün üç əsas bacarığı inkişaf etdirmək mümkündür.

Phys.org-un məlumatına görə, Corc Meyson Universitetinin Kostello Biznes Kollecinin dosenti Sara Uitman və həmkarları bu bacarıqları “keçid əzələləri” adlandırırlar. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, müasir dövrdə karyera yolları əvvəlki kimi xətti deyil. İnsanlar həyatları boyunca bir neçə dəfə peşə və iş sahəsini dəyişə, başqa şəhərə köçə və ya müxtəlif peşəkar rolları eyni vaxtda həyata keçirə bilərlər.

Alimlərin müəyyən etdiyi ilk bacarıq “məzmun əzələsi”dir. Bu, insanın peşəkar kimliyini yenidən formalaşdırması ilə bağlıdır. Şəxs keçmiş təcrübəsini gələcəkdə olmaq istədiyi peşəkar obrazla əlaqələndirməli, CV-sini, peşəkar təqdimatını və əlaqələr şəbəkəsini buna uyğun yeniləməlidir.

İkinci bacarıq “proses əzələsi”dir. Bu, köhnə və yeni peşəkar kimlik arasındakı qeyri-müəyyənlik dövrünün öhdəsindən gəlməyə kömək edir. Tədqiqatçılar bu mərhələni “liminallıq” adlandırırlar. Belə vəziyyət yalnız işdən ayrıldıqda və ya peşə dəyişdikdə deyil, başqa şəhərə köçərkən, təhsilə başlayarkən və ya həyatın digər mühüm mərhələlərində də yarana bilər.

Alimlər bu dövrlərdə insanın keçmiş təcrübəsini təhlil etməsini tövsiyə edirlər. Gündəlik aparmaq, köhnə yazışmaları nəzərdən keçirmək və əvvəlki həyat mərhələlərini xatırlamaq insanın qeyri-müəyyənliklə daha əvvəl də üzləşdiyini və bunun öhdəsindən gəldiyini anlamasına kömək edə bilər.

Üçüncü bacarıq isə “kontekst əzələsi”dir. Burada sosial əlaqələrin əhəmiyyəti ön plana çıxır. Dostlar, həmkarlar, mentorlar və digər dəstək göstərən insanlar karyera dəyişikliyi zamanı insanın öz güclü tərəflərini görməsinə və yeni peşəkar kimliyini formalaşdırmasına yardım edə bilər.

Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, karyera dəyişikliyinin hər kəs üçün eyni modeli yoxdur. İnsanların keçmiş təcrübəsi, özləri haqqında təsəvvürləri və sosial çevrələri fərqli olduğundan, universal keçid ssenarisi mövcud deyil.

Araşdırmanın əsas nəticəsi budur ki, karyera çevikliyini böhran baş verməzdən əvvəl də inkişaf etdirmək mümkündür. İşdən çıxarılmağı və ya peşə dəyişikliyini gözləmədən, hər yeni təcrübə, özünü yenidən dəyərləndirmək və sosial dəstək axtarmaq gələcək dəyişikliklərə hazırlıq rolunu oynaya bilər.