Kontakt idman növləri ilə uzun müddət məşğul olan şəxslərdə demensiya riskinin artdığı bildirilir. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, boks, kikboksinq, MMA, Amerika futbolu və xokkey kimi idman növlərində başın mütəmadi zərbələrə məruz qalması beyin üçün ciddi təhlükə yaradır.

Qeyd edilir ki, tibb praktikasında “boksçu demensiyası” kimi tanınan vəziyyət əslində xroniki travmatik ensefalopatiya (XTƏ) adlanan proqressiv beyin zədəsinin formalarından biridir. Bu xəstəlik illər ərzində toplanan çoxsaylı mikrozədələnmələrin nəticəsində yaranır və zamanla neyronların fəaliyyəti zəifləyir, beyin strukturları arasında əlaqələr pozulur.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, XTƏ-nin əlamətləri çox vaxt idman karyerasının bitməsindən xeyli sonra üzə çıxır. Əvvəlcə xarakter dəyişikliyi, qıcıqlanma, impulsivlik, depressiya və diqqət cəmləmədə çətinlik müşahidə olunur. Proses irəlilədikcə yaddaş problemləri, nitq və koordinasiya pozğunluqları yaranır, ağır hallarda isə Alzheimer və digər demensiya formalarını xatırladan ciddi koqnitiv geriləmələr baş verir.

Risk qrupuna xüsusilə uzun illər ərzində baş nahiyəsinə təkrar zərbələr alan peşəkar idmançılar daxildir. Oxşar hallar hərbi qulluqçularda və mütəmadi məişət travması yaşayan insanlarda da qeydə alınır.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, xroniki travmatik ensefalopatiyanın tam müalicəsi mümkün olmasa da, simptomların erkən aşkar edilməsi xəstəliyin irəliləməsini ləngitməyə və həyat keyfiyyətini qorumağa kömək edir.