Azərbaycan Dəmir Yollarında (ADY) 60 milyon dollardan artıq vəsait hesabına genişmiqyaslı rəqəmsallaşma proqramının həyata keçirilməsi planlaşdırılır. Layihənin ümumi dəyəri 60,52 milyon dollar qiymətləndirilir. Bunun 47 milyon dollarını Asiya İnkişaf Bankı, qalan hissəsini isə Azərbaycan hökuməti maliyyələşdirəcək.

Asiya İnkişaf Bankının materiallarına əsasən, layihə çərçivəsində ADY-nin əsas biznes proseslərinin vahid rəqəmsal platformada birləşdirilməsi nəzərdə tutulur. Milli dəmir yolu operatoru SAP SE şirkətinin mərkəzləşdirilmiş proqram təminatına keçəcək. Maliyyə hesabatları, kadr uçotu, təmir və texniki xidmət, aktivlərin idarə edilməsi və təchizat prosesləri vahid sistemdə toplanacaq.

İlk baxışdan bu, müasir və vacib addımdır. Dövlət şirkətində rəqəmsal idarəetmənin gücləndirilməsi həm şəffaflığı, həm də idarəetmənin səmərəliliyini artıra bilər.

Amma burada əsas sual başqadır: 60 milyon dollara yaxın vəsait xərcləndikdən sonra sərnişin ADY-də nəyi real olaraq hiss edəcək?

Çünki rəqəmsallaşma yalnız şirkətin daxilində maliyyə, kadr və aktiv uçotunun elektronlaşdırılması demək deyil. Əgər sərnişin bilet almaq istəyərkən sistemdə problem yaşayırsa, ödəniş etdiyi halda bilet əldə edə bilmirsə, pulunun qaytarılması ilə bağlı çətinliklərlə üzləşirsə və ya qatarların gecikməsi barədə vaxtında məlumat ala bilmirsə, daxili sistemlərin nə qədər müasir olması vətəndaş üçün kifayət qədər əhəmiyyət daşımır.

Son dövrlərdə ADY-nin elektron xidmətləri, bilet satışı, geri qaytarma və qatarların gecikməsi ilə bağlı sərnişin narazılıqları da bu məsələnin yalnız texniki deyil, idarəetmə və xidmət keyfiyyəti problemi olduğunu göstərir.

Bu baxımdan yeni layihənin effektivliyi yalnız “SAP tətbiq edildi”, “məlumatlar vahid bazaya keçirildi” kimi texniki göstəricilərlə ölçülməməlidir.

İctimaiyyət bilməlidir:

- 60,52 milyon dolların hansı hissəsi proqram təminatına, hansı hissəsi məsləhət xidmətlərinə və digər işlərə yönəldiləcək?
- Layihənin icrasına nəzarət necə həyata keçiriləcək?
- Rəqəmsallaşmanın nəticəsində sərnişin xidmətlərinin konkret hansı göstəriciləri yaxşılaşacaq?
- Bilet satışı və ödəniş sistemlərindəki problemlərin qarşısının alınması üçün hansı mexanizmlər qurulacaq?
- Gecikmələr və digər problemlərlə bağlı sərnişinlərin operativ məlumatlandırılması təmin ediləcəkmi?
- Sistemin tətbiqindən sonra ADY-nin əməliyyat xərclərində hansı qənaətin əldə olunması gözlənilir?

Ən əsası isə, böyük maliyyə tələb edən hər bir rəqəmsal layihənin sonunda vətəndaşın aldığı xidmət yaxşılaşmalıdır.

Dövlət vəsaiti və beynəlxalq maliyyə institutlarının ayırdığı kredit hesabına həyata keçirilən belə layihələr yalnız texnologiya alınması kimi təqdim edilməməlidir. Burada əsas meyar nəticə olmalıdır.

ADY-də rəqəmsallaşma zəruridir. Lakin rəqəmsal sistemlər əvvəlki problemləri sadəcə elektron formaya salmaq üçün deyil, onları aradan qaldırmaq üçün qurulmalıdır.

60 milyon dollarlıq rəqəmsallaşmanın əsas nəticəsi yeni proqram təminatı yox, sərnişinin daha rahat, şəffaf və etibarlı xidmət alması olmalıdır.Olacaqmı? Zaman göstərər