Məşhur Məmmədov,
Milli Məclisin deputatı

Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayında Prezident İlham Əliyevin çıxışı ölkəmizin qarşıdakı dövr üçün əsas strateji prioritetlərini müəyyən edən mühüm siyasi mesajlarla zəngin oldu. Xüsusilə dəyişən geosiyasi mühit, dünyada münaqişələrin genişlənməsi, beynəlxalq hüququn ciddi sınaqlarla üzləşməsi fonunda Azərbaycanın təhlükəsizliyinin və müstəqil xarici siyasət kursunun qorunması məsələləri xüsusi aktuallıq daşıyır.

Azərbaycan əldə etdiyi hərbi-siyasi Zəfərlərdən sonra arxayınlaşmamalı, əksinə, yeni reallıqlara uyğun olaraq dövlət təhlükəsizliyini daha da möhkəmləndirməlidir. Prezidentin hərbi gücün artırılmasını qarşıdakı dövrün əsas vəzifələrindən biri kimi müəyyən etməsi də məhz bu reallıqdan irəli gəlir.

Bu gün Azərbaycan ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa etmiş, regionda yeni siyasi reallıq yaratmış dövlətdir. Lakin dünyanın müxtəlif bölgələrində baş verən proseslər göstərir ki, əldə olunmuş nəticələrin qorunması da ən azı onların əldə edilməsi qədər mühüm məsələdir. Ətrafımızda müharibələrin, silahlı qarşıdurmaların və geosiyasi gərginliklərin davam etdiyi bir vaxtda güclü dövlət olmaq yalnız iqtisadi imkanlarla ölçülmür. Güclü ordu, etibarlı müdafiə sistemi, sərhəd təhlükəsizliyi, informasiya və kibertəhlükəsizlik, həmçinin çevik diplomatiya vahid milli təhlükəsizlik sisteminin tərkib hissələridir.

Prezidentin çıxışında xüsusilə diqqət çəkən məqamlardan biri də bu oldu ki, təhlükəsizlik anlayışına artıq yalnız hərbi müstəvidən yanaşmaq kifayət deyil. Müasir dünyada ideoloji təhlükəsizlik, informasiya təhlükəsizliyi və kiberməkanın qorunması da dövlətin təhlükəsizlik strategiyasının mühüm istiqamətləridir.

İnternetin sərhəd tanımadığı bir dövrdə dövlətlərə qarşı informasiya təsirləri də yeni xarakter alıb. Dezinformasiya, saxta xəbərlər, cəmiyyət daxilində çaşqınlıq yaratmağa yönəlmiş kampaniyalar, kiberhücumlar və sosial şəbəkələr üzərindən aparılan manipulyasiyalar milli təhlükəsizliyin ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Buna görə də Azərbaycan öz informasiya məkanını qorumaqla yanaşı, vətəndaşların media savadlılığının artırılmasına, xüsusilə gənclərin rəqəmsal mühitdə təhlükələri düzgün qiymətləndirməsinə daha çox diqqət yetirməlidir.

Burada təhsil və vətənpərvərlik amili də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Savadlı, tənqidi düşünə bilən və milli maraqları dərk edən cəmiyyət informasiya manipulyasiyalarına qarşı daha dayanıqlı olur. Bu baxımdan ideoloji işin formal tədbirlərdən çıxarılaraq müasir kommunikasiya vasitələrinə uyğunlaşdırılması vacibdir.

Digər mühüm istiqamət Azərbaycanın xarici siyasətidir. Prezidentin qurultaydakı çıxışı bir daha göstərdi ki, Azərbaycan heç bir geosiyasi düşərgənin aləti olmaq niyyətində deyil. Ölkəmizin müxtəlif güc mərkəzləri ilə münasibətlər qurması və milli maraqlar əsasında balanslı siyasət aparması Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi mövqeyini gücləndirən amillərdəndir.

Azərbaycanın xarici siyasətində əsas prinsip tərəfdaşlığın milli maraqlarla uzlaşdırılmasıdır. Bu gün ölkəmiz həm Avropa, həm Asiya, həm Türk dünyası, həm İslam dünyası, həm də qlobal güc mərkəzləri ilə əlaqələrini inkişaf etdirir. Çin və ABŞ ilə strateji tərəfdaşlıq istiqamətində atılan addımlar, Mərkəzi Asiya ilə münasibətlərin dərinləşməsi, D-8-ə üzvlük, Avropa İttifaqının üzv dövlətləri ilə strateji tərəfdaşlıq formatları Azərbaycanın xarici siyasət imkanlarının genişləndiyini göstərən nümunələrdir.

Burada əsas məsələ münasibətlərin sayından daha çox onların Azərbaycanın təhlükəsizliyinə, iqtisadi inkişafına, nəqliyyat və enerji imkanlarına, beynəlxalq mövqeyinə necə xidmət etməsidir. Xarici siyasət yalnız diplomatik əlaqələrin genişləndirilməsi deyil, həm də ölkənin milli maraqlarının beynəlxalq müstəvidə qorunması vasitəsidir.

Azərbaycanın müxtəlif ölkələr arasında dialoq platformasına çevrilməsi də bu baxımdan diqqətəlayiqdir. Bir-biri ilə ziddiyyət yaşayan dövlətlərin nümayəndələrinin Azərbaycanda görüşməsi ölkəmizə olan etimadın göstəricilərindən biri kimi qiymətləndirilə bilər. Bu imkan Azərbaycanın qarşıdakı mərhələdə yalnız regional deyil, daha geniş beynəlxalq proseslərdə konstruktiv rolunu artırması üçün yeni imkanlar yaradır.

Digər tərəfdən, Azərbaycanın xarici siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri Türk dünyası və Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrin dərinləşdirilməsidir. Azərbaycan coğrafi baxımdan Mərkəzi Asiyada yerləşməsə də, nəqliyyat, enerji, logistika və siyasi əməkdaşlıq baxımından region ölkələri ilə sıx bağlıdır. Orta Dəhlizin inkişafı bu əlaqələri daha da möhkəmləndirir. Azərbaycan burada yalnız tranzit ölkə deyil, həm də Şərq-Qərb və Şimal-Cənub əlaqələrinin mühüm qovşaqlarından birinə çevrilməkdədir.

Xarici siyasətin digər mühüm istiqaməti enerji təhlükəsizliyidir. Bugünkü dünyada enerji təhlükəsizliyi artıq yalnız iqtisadi məsələ deyil, birbaşa milli və geosiyasi təhlükəsizlik məsələsidir. Azərbaycanın neft, qaz, elektrik enerjisi və digər enerji resursları üzrə ixrac imkanlarının genişlənməsi ölkəmizin beynəlxalq münasibətlər sistemində rolunu artırır. Bu imkanlardan istifadə edərkən məqsəd təkcə enerji ixracını artırmaq deyil, Azərbaycanın uzunmüddətli strateji tərəfdaşlıqlarını möhkəmləndirmək olmalıdır.

Prezidentin çıxışında vurğulanan daha bir mühüm məqam isə ondan ibarətdir ki, hərbi güc və diplomatik güc bir-birini tamamlamalıdır. Güclü ordu dövlətin təhlükəsizlik təminatıdırsa, çevik və prinsipial diplomatiya həmin gücün siyasi müstəvidə düzgün istiqamətləndirilməsini təmin edir. Azərbaycanın son illərdəki təcrübəsi də göstərir ki, hərbi, siyasi, iqtisadi və diplomatik imkanların paralel şəkildə inkişaf etdirilməsi milli maraqların qorunması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Bu gün qarşıda duran əsas vəzifələrdən biri də əldə edilmiş Zəfərin nəticələrini davamlı sülh və regional əməkdaşlıq modelinə çevirməkdir. Azərbaycan müharibə istəmir. Əksinə, ölkəmizin əsas məqsədi təhlükəsizliyin təmin olunduğu, iqtisadi əlaqələrin genişləndiyi və xalqların dinc şəraitdə yaşadığı regionun formalaşmasıdır. Bunun üçün isə Azərbaycanın güclü olması, öz təhlükəsizliyini təmin edə bilməsi və xarici siyasət qərarlarını müstəqil şəkildə qəbul etməsi vacib şərtdir.

Qurultayda səsləndirilən fikirlər göstərir ki, qarşıdakı mərhələdə Azərbaycanın qarşısında yalnız görüləcək işlər deyil, yeni çağırışlar da dayanır. Bu çağırışlara cavab verməyin yolu isə dövlətçilik institutlarının daha da gücləndirilməsi, milli təhlükəsizlik imkanlarının genişləndirilməsi, informasiya və ideoloji təhlükəsizliyin təmin olunması, xarici siyasətdə milli maraqlara əsaslanan xəttin davam etdirilməsi və beynəlxalq tərəfdaşlıqların daha səmərəli şəkildə inkişaf etdirilməsidir.

Azərbaycan artıq öz sözünü hərbi meydanda, diplomatik masada və beynəlxalq platformalarda deyə bilən dövlətdir. Qarşıdakı mərhələdə əsas məsələ bu imkanları qorumaq və daha da gücləndirməkdir. Çünki müasir dünyada dövlətin müstəqilliyi yalnız onun siyasi iradəsi ilə deyil, həmin iradəni müdafiə edə biləcək iqtisadi, hərbi, diplomatik və informasiya imkanlarının bütövlüyü ilə təmin olunur.

YAP-ın VIII Qurultayında müəyyənləşdirilən əsas istiqamətlər də məhz bu reallıqdan xəbər verir. Azərbaycanın təhlükəsizliyi, müstəqil xarici siyasəti, beynəlxalq nüfuzunun qorunması və milli maraqların bütün platformalarda müdafiəsi qarşıdakı dövrün başlıca məsələləri sırasında olacaq.