UNESCO: Əfqanıstanda 2,4 milyon qız beş ildir orta təhsildən məhrumdur

Əfqanıstanda “Taliban”ın hakimiyyətə gəlməsindən beş il sonra təxminən 2,4 milyon qız orta təhsil almaq imkanından məhrum olaraq qalır.

UNESCO beynəlxalq ictimaiyyətə müraciət edərək qız və qadınların orta və ali təhsil hüququnun dərhal və heç bir şərt qoyulmadan bərpa edilməsinə çağırıb. Təşkilatın məlumatına görə, Əfqanıstan hazırda dünyada qız və qadınların orta və ali təhsil almasının rəsmi şəkildə qadağan edildiyi yeganə ölkədir.
UNESCO-nun fövqəladə vəziyyətlərdə təhsil məsələləri üzrə koordinatoru Xoda Caberyan bildirib ki, beş il təhsildən uzaq qalmaq uşağın həyatında qısa müddətli fasilə deyil. Onun sözlərinə görə, bu, demək olar ki, bütün orta məktəb dövrünün itirilməsi deməkdir.

“Taliban” 15 avqust 2021-ci ildə, ABŞ və NATO qüvvələrinin Əfqanıstandan çıxarılması fonunda hakimiyyəti ələ keçirib. Bundan qısa müddət sonra qızların orta məktəblərə getməsinə qadağa qoyulub. Daha sonra bu məhdudiyyətlər ali təhsil, əmək fəaliyyəti və ictimai həyatın digər sahələrinə də şamil edilib.
UNESCO hesab edir ki, tətbiq olunan qadağalar Əfqanıstanın əvvəlki iki onillik ərzində təhsil sahəsində əldə etdiyi mühüm nailiyyətlərin böyük hissəsini geri çevirib.

Təşkilatın məlumatına görə, 2021-ci ilə qədər ölkədə təxminən 1 milyon qız orta məktəblərdə təhsil alırdı. Halbuki 2001-ci ildə qızların təhsilə çıxışı son dərəcə məhdud idi.
UNESCO nümayəndəsi Xoda Caberyan qeyd edib ki, Əfqanıstan qızların təhsilə çıxışının genişləndirilməsi istiqamətində əhəmiyyətli irəliləyiş əldə etmişdi. Lakin hazırda bu nailiyyətlərin mühüm hissəsi itirilib.

“Taliban” BMT-nin, humanitar təşkilatların, hüquq müdafiəçilərinin və bir sıra müsəlman ölkələrinin çağırışlarına baxmayaraq, qadağanı qüvvədə saxlayır. Hərəkatın hakimiyyəti isə təhsil məsələsini Əfqanıstanın daxili işi hesab edir.
UNESCO ölkədə təhsil proqramlarını dəstəkləməyə davam edir. Bu proqramlara savadlılığın artırılması, müxtəlif bacarıqların inkişafı və icmalarda təşkil olunan tədris məşğələləri daxildir.

Təşkilatın məlumatına görə, hazırda Əfqanıstanda 1 mindən çox müəllim savadlılıq proqramlarında çalışır. Onların əksəriyyəti UNESCO və tərəfdaşlarının dəstəyi ilə xüsusi hazırlıq keçib.

UNESCO bəyan edib ki, təhsil məhdudiyyətləri davam etdiyi müddətdə Əfqanıstanın şagird və tələbələrini dəstəksiz qoymayacaq.