Elnurə Abuşova,
Ailə və Uşaqlara Sosial Dəstək İB-nin rəhbəri

Son günlər Naxçıvan istiqamətində baş verən hadisələr regionda təhlükəsizlik mühitinin nə qədər həssas olduğunu bir daha göstərdi. Xüsusilə Naxçıvan Hava Limanının hədəf seçilməsi təsadüfi addım kimi qiymətləndirilə bilməz. Bu, həm strateji, həm də siyasi baxımdan ciddi mesaj daşıyan bir addım kimi görünür.
Naxçıvan Muxtar Respublikası Azərbaycanın əsas hissəsindən coğrafi baxımdan ayrı düşmüş bir ərazidir. Bu səbəbdən bölgə ilə ölkənin digər hissəsi arasında əlaqənin ən vacib və sürətli vasitələrindən biri məhz hava nəqliyyatıdır. Naxçıvan Hava Limanı bu baxımdan yalnız mülki aviasiya obyekti deyil, həm də regionun iqtisadi və sosial həyatını təmin edən əsas logistik mərkəzlərdən biridir. Belə bir obyektin hədəfə alınması faktiki olaraq Naxçıvanla Azərbaycanın əsas hissəsi arasındakı əlaqələri zəiflətmək və psixoloji təzyiq yaratmaq məqsədi daşıya bilər.
Bu taktika region üçün yeni deyil. 1990-cı illərdə Ermənistan tərəfindən tətbiq olunan strategiyalardan biri də məhz Naxçıvanın kommunikasiya imkanlarını məhdudlaşdırmaq idi. O dövrdə də məqsəd bölgəni təcrid etmək və Azərbaycan daxilində logistik çətinliklər yaratmaq idi. Bu baxımdan hazırkı hadisələrin həmin yanaşmanın müəyyən mənada təkrarı kimi qiymətləndirilməsi mümkündür.
Baş verən hadisələr fonunda Azərbaycan rəhbərliyi də məsələ ilə bağlı sərt mövqe ortaya qoyub. Prezident İlham Əliyev bildirib ki, Azərbaycan heç vaxt öz ərazisindən hər hansı qonşu dövlətə qarşı istifadə olunmasına imkan verməyib və bu prinsip ölkənin xarici siyasətində dəyişməz olaraq qalır. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan hər zaman qonşuluq münasibətlərində qarşılıqlı hörmət və sabitlik prinsipinə sadiq olub.
Prezidentin çıxışında diqqət çəkən məqamlardan biri də Azərbaycanın İranla bağlı son humanitar və diplomatik jestlərinə diqqət çəkməsi idi. O qeyd edib ki, son hadisələrdən sonra Azərbaycan tərəfi dərhal başsağlığı verib və diplomatik kanallar vasitəsilə dəstəyini ifadə edib. Buna baxmayaraq, mülki infrastruktura qarşı həyata keçirilən hücumların qəbulolunmaz olduğu vurğulanıb.
Digər mühüm məqam isə təhlükəsizlik tədbirləri ilə bağlı verilən mesajdır. Prezident bildirib ki, Azərbaycan Silahlı Qüvvələri yüksək hazırlıq vəziyyətinə gətirilib və ölkənin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün bütün zəruri addımlar atılır. Diplomatik müstəvidə isə İranın Azərbaycandakı səfirinin Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılması və etiraz notası verilməsi kimi addımlar artıq gündəmdədir.
Naxçıvanın hədəf alınması yalnız hərbi və ya texniki məsələ deyil, həm də geosiyasi kontekstdə qiymətləndirilməlidir. Bu addım regionda balansın həssas olduğunu və informasiya, psixoloji təzyiq və lokal hərbi insidentlərin daha geniş siyasi mesajların bir hissəsi kimi istifadə oluna biləcəyini göstərir.
Tarix göstərir ki, Cənubi Qafqazda sabitlik yalnız qarşılıqlı hörmət, diplomatik dialoq və beynəlxalq hüququn prinsiplərinə əməl olunması ilə mümkündür. Mülki infrastruktura qarşı hücumlar isə regionda gərginliyi artırmaqdan başqa heç bir nəticə vermir.
Hazırkı vəziyyət göstərir ki, regionda təhlükəsizlik məsələləri hələ də həssas olaraq qalır. Bu səbəbdən həm diplomatik kanalların aktiv saxlanılması, həm də təhlükəsizlik tədbirlərinin gücləndirilməsi yaxın dövrdə əsas prioritetlərdən biri olacaq.