ABŞ Prezidenti Donald Tramp Qrenlandiyanı Birləşmiş Ştatların indiyədək əldə etdiyi “ən böyük hədiyyə” adlandırıb. O, bu barədə ABŞ Konqresinə aralıq seçkilərlə bağlı Fox News telekanalına telefon müsahibəsi zamanı danışıb.

“Yadınızdadırsa, Avropa indicə Birləşmiş Ştatlara indiyədək aldığımız ən böyük hədiyyəni verdi. Bilirsiniz, bu nə idi? Qrenlandiya. Biz indicə Qrenlandiyanı əldə etdik. Siz bundan xəbərdarsınız, elə deyilmi?” – deyə Tramp bildirib.

Daha sonra sözügedən telefon danışığının videogörüntüsü ABŞ Dövlət Departamenti tərəfindən X sosial şəbəkəsində yayımlanıb. Söhbətin iştirakçılarından biri Trampın hərbi sazişi nəzərdə tutduğunu dəqiqləşdirib.

Tramp sentyabr ayına qədər dəfələrlə milli təhlükəsizlik maraqlarını əsas gətirərək Qrenlandiya üzərində ABŞ nəzarətinin qurulmasına çalışıb. Ada zəngin faydalı qazıntı ehtiyatlarına, Arktikada strateji coğrafi mövqeyə malikdir və Danimarka Krallığının tərkibində özünüidarəetmə hüququna sahibdir.

ABŞ prezidentinin adaya nəzarəti ələ keçirmək istəyi, hərbi güc tətbiqini istisna etməməsi və Avropadakı müttəfiqlərinə qarşı gömrük rüsumları ilə bağlı təhdidləri NATO daxilində ciddi gərginliyə səbəb olub.

Avropa liderləri dəfələrlə Qrenlandiyanın satışa çıxarılmadığını və adanın gələcəyini yalnız onun sakinlərinin müəyyən etməli olduğunu vurğulayıblar.

İyul ayında NATO-nun illik sammitində çıxış edən Tramp Qrenlandiyanın Danimarkanın deyil, ABŞ-nin nəzarətində olmalı olduğunu bəyan edib.

Sentyabr ayında isə ABŞ prezidenti Danimarka və Qrenlandiyanın baş nazirləri ilə müdafiə sazişi imzalayıb. Sənəd adada ABŞ-nin hərbi mövcudluğunun genişləndirilməsini, təhlükəsizlik və faydalı qazıntıların hasilatı sahəsində əməkdaşlığı nəzərdə tutur. Bununla yanaşı, saziş Danimarkanın suverenliyini və Qrenlandiya sakinlərinin öz müqəddəratını təyin etmək hüququnu təsdiqləyir.

Qeyd: Saziş çərçivəsində hərbi əməkdaşlığın genişləndirilməsi Qrenlandiyanın ABŞ-yə verilməsi demək deyil. Ada hüquqi baxımdan Danimarka Krallığının tərkibində qalır.